Problemy z zasilaniem w elektrowni w Czarnobylu po rosyjskim ataku na pobliskie miasto Sławutycz. Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej uspokaja, że energia już została częściowo przywrócona, ale nie wszędzie.
W Czarnobylu blackout
Moskwa nie przestaje atakować infrastruktury energetycznej Ukrainy. 1 października ich celem stały się linie w pobliżu granic z Białorusią. Z tego powodu doszło do przerw w dostarczaniu napięcia do elementów nieczynnej elektrowni pod Czarnobylem, w której doszło do katastrofy w 1986 roku. Nie działa ona od kilkunastu lat, więc zagrożenia wybuchem nie ma, ale jak podaje IAEA nadal nie udało się przywrócić głównego zasilania arce, chroniącej betonowy sarkofag, wylany nad ruinami zniszczonego 40 lat temu bloku czarnobylskiej elektrowni. W zastępstwie pracują generatory diesla.
„W przypadku Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej nie istnieje ryzyko przegrzania prętów paliwowych, ponieważ te zostały już lata temu zabezpieczone i schłodzone. Same reaktory RBMK-1000 są już częściowo zdemontowane a ostatni z nich został wyłączony 25 lat temu (15 grudnia 2000). Nie ma więc powodów do obaw. Apelujemy o to, by zachować spokój. W kolejnych godzinach można spodziewać się wypływu wielu różnych sensacyjnych newsów pisanych przez strony bazujące na strachu. Nie dajcie się manipulować i ufajcie tylko w sprawdzone i rzetelne źródła informacji” – wyjaśniają autorzy bloga napromieniowani.pl.
Co się dzieje w elektrowni atomowej pod Zaporożem [UPDATE]
Awaryjna sytuacja przedłuża się pod Zaporożem, w największej elektrowni atomowej w Europie, gdzie zasilania nie ma od kilku dni. Chłodzenie nieczynnych bloków również jest podtrzymywane dzięki agregatom. Rezerwy paliwa obsługa elektrowni ma jeszcze na 10 dni. Na razie udaje się wyrównywać zużycie diesla, ale sytuacja militarna nie pozwala na naprawę uszkodzonej sieci przesyłu.
Specjaliści z Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej zapewniają, że sytuacja w obu elektrowniach jest pod kontrolą, ale przedłużające się problemy z zasilaniem i kolejne ataki na infrastrukturę energetyczną Ukrainy zwiększają zagrożenie.
„Największa elektrownia jądrowa w Europie jest pozbawiona zewnętrznego zasilania od ponad tygodnia, co jest zdecydowanie najdłuższym okresem tego typu w ciągu ponad trzech i pół roku wojny. Jestem w stałym kontakcie z obiema stronami, aby umożliwić szybkie ponowne podłączenie elektrowni do sieci elektroenergetycznej” – powiedział dyrektor generalny IAEA Rafael Mariano Grossi.
„Chociaż elektrownia obecnie radzi sobie dzięki awaryjnym generatorom diesla – ostatniej linii obrony – i dopóki one działają, nie ma bezpośredniego zagrożenia, to jednak z pewnością nie jest to sytuacja trwała z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego. Żadna ze stron nie odniosłaby korzyści z awarii jądrowej” – dodał Grossi.
Ile reaktorów działa w Zaporożu i ile wytrzymają?
Według ZNPP ostatnia przerwa w dostawie prądu nastąpiła w ostatnim tygodniu września, kiedy jedyna pozostała linia energetyczna została uszkodzona przez działania wojskowe w odległości około 1,5 km od elektrowni. Po tym zdarzeniu automatycznie zaczęły działać awaryjne generatory diesla (EDG), które dostarczały energię potrzebną systemom bezpieczeństwa elektrowni oraz do chłodzenia sześciu reaktorów i zużytego paliwa.
W elektrowni jądrowej ZNPP pracuje obecnie osiem reaktorów EDG, dziewięć kolejnych jest w trybie gotowości, a trzy w konserwacji. W ciągu ostatniego tygodnia elektrownia pracowała rotacyjnie, aby obsłużyć niektóre z nieczynnych reaktorów i zapewnić ciągłą dostępność.
ZNPP oświadczyło, że dysponuje personelem i częściami zamiennymi potrzebnymi do naprawy uszkodzonej linii 750 kilowoltowej (kV), ale do tej pory nie udało się tego zrobić ze względu na działania wojenne na tym obszarze. Ukraina ze swojej strony oświadczyła, że jest gotowa naprawić rezerwową linię energetyczną o napięciu 330 kV, która została odłączona na początku maja, ale dodała, że jak dotąd nie pozwala na to sytuacja militarna.
Ponieważ reaktory elektrowni jądrowej ZNPP są wyłączone od ponad trzech lat – co skutkuje schłodzeniem paliwa jądrowego i zmniejszeniem ilości materiałów radioaktywnych w paliwie – sytuacja bezpieczeństwa jądrowego nie jest tak niebezpieczna, jak byłaby, gdyby elektrownia nadal wytwarzała energię elektryczną. Jednak w przypadku całkowitej awarii zasilania, bez zewnętrznego źródła zasilania i bez działających generatorów EDG, paliwo jądrowe mogłoby się stopić, gdyby nie udało się przywrócić zasilania na czas. Z tego powodu elektrownia jądrowa ZNPP dysponuje również mobilnymi generatorami diesla.
„Obecny stan bloków reaktora i wypalonego paliwa jest stabilny, pod warunkiem, że awaryjne generatory diesla będą w stanie zapewnić wystarczającą moc do utrzymania podstawowych funkcji bezpieczeństwa i chłodzenia” – powiedział dyrektor generalny IAEA.
„Niemniej jednak niezwykle ważne jest przywrócenie zasilania poza terenem elektrowni. Gorąco zachęcam obie strony do współpracy z nami i umożliwienia przeprowadzenia niezbędnych napraw. Jak wielokrotnie powtarzałem, awaria jądrowa nie leży w niczyim interesie i należy dołożyć wszelkich starań, aby jej zapobiec” – wyjaśnił.
„Na podstawie informacji z elektrowni możemy stwierdzić, że awaryjne generatory diesla niezawodnie dostarczają energię potrzebną do chłodzenia paliwa jądrowego w rdzeniach reaktorów i basenach wypalonego paliwa” – dodał Grossi.
ZNPP poinformował zespół IAEA, że w obiekcie wciąż znajdują się rezerwy paliwa pozwalające na eksploatację przez ponad 10 dni, a regularne dostawy spoza obiektu utrzymują ten poziom – czytamy w komunikacie Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej.
W ostatnich dniach członkowie zespołu IAEA przebywający na miejscu zdarzenia, mieli okazję zaobserwować pracujące generatory EDG i potwierdzić, że zbiorniki zraszające, które zapewniają wodę chłodzącą bloki reaktora i zużyte paliwo, pozostają pełne.
Monitoring promieniowania prowadzony przez elektrownię jądrową ZNPP, a także pomiary przeprowadzone przez IAEA nie wykazały wzrostu promieniowania ponad poziom normalny w ciągu ostatniego tygodnia, ani na terenie elektrowni, ani poza nią.