Analitycy z grupy Res Futura przeanalizowały falę dezinformacyjnych komentarzy, które pojawiły się wczoraj w sieci, po ujawnieniu przez premiera Donalda Tuska aktu dywersji na torach kolejowych w rejonie miejscowości Życzyn w województwie mazowieckim. Ilość hejtu i manipulacji jest przytłaczająca.
Dywersja i manipulacje
Według analizy Res Futura negatywne komentarze rozpowszechniały profile osób źle nastawionych do rządu i środowiska skrajnie upolitycznione. To właśnie w grupach o tematyce politycznej dyskusja była najintensywniejsza, w ponad 50 procentach, w taki czy inny sposób obwiniająca rząd.
Produkowane były ośmieszające memy, a także konfabulacje na temat sprawców. W raporcie czytamy, że ponad 40 procent wpisów winnych upatrywało w Ukraińcach, aż 19 w kręgach polskiej władzy, 10 nie miało zdania, a 3 uważało, że zrobiły to obce służby Białorusi. Tego typu komentarzy w sumie było trzy czwarte. 24 procent sugerowało, że za dywersją może stać Rosja.
„Komentarze w zdecydowanej większości (ponad 62%) skupiły się na zarzutach wobec służb za opieszałość i brak działań po nocnych zgłoszeniach, a także wobec rządu Donalda Tuska za brak reakcji i milczenie w mediach. Rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka została skrytykowana za ton wypowiedzi, uznany za lekceważący. Premier Tusk, minister Siemoniak i rząd jako całość byli obiektem zarzutów o brak komunikacji i zaniedbania w nadzorze nad infrastrukturą krytyczną” – czytamy w raporcie Res Futura.
Czytaj także: Postprawda i wojna. Jak oddzielić prawdę od kłamstwa? [OPINIA]
- Dominującą osią dyskusji jest teza o „akcie dywersji”, wzmacniana przez doniesienia o kablu przy torach oraz wypowiedź starosty o dywersji.
- Oś krytyki skupia się na opieszałości służb i braku komunikacji rządu, z wyraźnym wezwaniem do działań kryzysowych.
- W widoczny sposób polaryzują się narracje polityczne i narodowościowe, z oskarżeniami wobec ukraińskich i rosyjskich wątków operacyjnych.
- Pozytywnym kontrapunktem jest jednoznaczna aprobata dla reakcji maszynisty, któremu przypisywane jest zapobieżenie katastrofie.
„Znaczna część dyskusji miała charakter polityczny, mocno spolaryzowany, z silnymi narracjami antyrządowymi i antyukraińskimi. Pojawiły się też oskarżenia wobec mediów publicznych i komercyjnych o blokowanie informacji lub opóźnione relacjonowanie zdarzenia. Komentarze podważały wiarygodność komunikatów oficjalnych, promując tezy o ukrywaniu zagrożeń dla państwa. W tle przewija się wątek strategicznego znaczenia linii kolejowej nr 7 (Warszawa–Dorohusk) w kontekście wojny w Ukrainie i transportów wojskowych” – piszą autorzy.
Jak podkreślają specjaliście Res Futura, głównym celem działań dezinformacyjnych było więc podważenie zaufania społecznego do polskiego rządu i pobudzenie postaw antyukraińskich, a zagrożeniem jest duża polaryzacja dyskusji w przypadku zdarzeń kryzysowych.
Kto komentował najczęściej?
Użytkownicy prezentujący sceptycyzm wobec oficjalnych instytucji, konta o profilu antyrządowym, środowiska skrajnie upolitycznione, a także grupy komentujące bieżące wydarzenia polityczne, przestrzenie dyskusyjne związane z bezpieczeństwem państwa, społeczności o podwyższonej aktywności w tematach infrastruktury i służb. Miejscami o szczególnej intensywności były dyskusje pod postami informacyjnymi, wątki pod wpisami o rządzie, służbach i incydentach traktowanych jako próby destabilizacji.
Powtarzane były hasła sugerujące sabotaż, niewydolność państwa i ignorowanie zgłoszeń, a także zwięzłe oskarżenia wskazujące winnych. Ponadto w wielu wpisach dominowała ironia i memiczne uproszczenia przedstawiające służby jako bierne lub oderwane od rzeczywistości, często przy użyciu krótkich form retorycznych. Tego typu przedstawianie skomplikowanych i ważnych dla bezpieczeństwa państwa tematów, to typowa technika manipulacji informacją.
Inną techniką, jaką zastosowano w przypadku tych internetowych spisów dotyczących dywersji w Życzynie było powtarzanie tych samych komunikatów, co skutkowało zwiększaniem zasięgów – napisano we wnioskach końcowych raportu.
